การคำนวณขนาด พัดลม Smoke Exhaust Fan (สำหรับดูดควันไฟ)

รายละเอียดบทความ

การคำนวณขนาด พัดลม Smoke Exhaust Fan (สำหรับดูดควันไฟ)

ในโถงสูง 20 เมตร จำเป็นต้องพิจารณาจากมาตรฐานด้านความปลอดภัย

ในการออกแบบระบบระบายควัน เช่น NFPA 92, BS 7346-4, หรือ มยผ.

ของไทย ซึ่งโดยทั่วไปจะใช้หลักการต่อไปนี้:

🔥 1. รู้จักประเภท Smoke Exhaust System
 • Smoke Control (ควบคุมควัน): ให้มี smoke layer สูงพอให้คนหนีไฟได้
 • Smoke Extraction (ดูดออกทั้งหมด): ดูดควันทั้งหมดออกอย่างรวดเร็ว
 • โถงสูง 20 เมตร มักใช้ระบบ Smoke Layering – เน้นให้ควันลอยอยู่ด้านบน ไม่ลงมาถึงคนด้านล่าง


2. คำนวณอัตราการระบายควัน (Smoke Exhaust Airflow Rate)

กรณีทั่วไป (คำนวนแบบง่าย)

หากใช้หลักการทั่วไปจากมาตรฐาน BS หรือ NFPA:

Q = A × v

 • Q = ปริมาณลมที่ต้องการดูด (m³/s)
 • A = พื้นที่แนวราบของโถง (m²) (เช่น พื้นที่ 20 x 40 = 800 ตร.ม.)
 • v = ความเร็วของการดูดควันที่ระดับ smoke layer (แนะนำ ≥ 0.5–1.0 m/s)

ตัวอย่าง:
 • พื้นที่โถง: 20 x 40 = 800 m²
 • ต้องการความเร็วดูดควัน 1.0 m/s
 • ดังนั้น
➜ Q = 800 × 1.0 = 800 m³/s

แปลงเป็น CMH (ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง):

800 m³/s × 3600 = 2,880,000 CMH


3. พิจารณา Volume Method (ถ้าต้องการระบายทั้งหมด)

Q = Volume / Time

 • Volume = ปริมาตรโถง = กว้าง x ยาว x สูง = 20 x 40 x 20 = 16,000 m³
 • หากต้องการระบายออกใน 10 นาที (600 วินาที):

Q = 16,000 / 600 = 26.7 m³/s = ~96,000 CMH

(เหมาะสำหรับระบบระบายควันทั้งหมดในเวลาเร่งด่วน)

4. ปัจจัยเพิ่มเติมในการเลือกพัดลม
 • อุณหภูมิการทนไฟ: มาตรฐานมักใช้พัดลมที่ทนความร้อน 250°C หรือ 300°C ได้นาน 2 ชม.
 • ความดันย้อนกลับในระบบ (Static Pressure): อาจอยู่ระหว่าง 500–1500 Pa
 • จำนวนพัดลม: ต้องเลือกให้เหมาะกับทิศทางการไหลของควัน และการแบ่งโซน
 • Redundancy (พัดลมสำรอง) สำหรับระบบสำคัญ

✅ สรุปเบื้องต้น

ถ้าโถงสูง 20 เมตร:
 • ใช้ Smoke Layering ➜ คิดที่ 0.5–1.0 m/s ที่ smoke layer (สูง ~2.5–3 เมตรด้านบน)
 • หากโถง 20x40 m² ➜ ต้องการ 800–1600 m³/s หรือ 2,880,000–5,760,000 CMH
 • ควรใช้พัดลมแบบ Axial หรือ Centrifugal ที่ทนความร้อน