การปรับ Balance ปริมาณลม สำคัญมากที่สุด ในงาน Cleanroom

ทำไม “การปรับ Balance ปริมาณลม” ถึง สำคัญมากที่สุด ในงาน Cleanroom
ในงานคลีนรูม การ Balance ลมไม่ใช่งานจูนเล็ก ๆ แต่คือหัวใจของ ความสะอาด ความปลอดภัย และมาตรฐาน ถ้าลมไม่บาลานซ์ = ห้องไม่คลีน แม้จะติด HEPA ราคาแพงก็ตาม

1) คุม “ทิศทางการไหลของอากาศ” (Pressure Cascade) คลีนรูมต้องบังคับให้ลมไหล จากสะอาด → สกปรก
พื้นที่ ความดัน
Cleanest +++++
Cleanroom +++
Corridor +
Utility / Toilet −
👉 ถ้า Supply ≠ Return/Exhaust
➡ ความดันพัง
➡ ฝุ่น/เชื้อ ไหลย้อนเข้าห้อง

2) รักษา Class ของ Cleanroom (ISO / GMP)
แต่ละ Class ต้องการ Air Change Rate (ACH) ที่ชัดเจน Class ACH โดยประมาณ
ISO 8 20–30 ACH
ISO 7 30–60 ACH
ISO 6 60–90 ACH

❌ ถ้าลม “ไม่ครบ”
 • ACH ต่ำกว่ากำหนด
 • Particle Count ไม่ผ่าน
 • Audit / Validation ตกทันที

3) HEPA Filter จะ “ไร้ค่า” ถ้าลมไม่ Balance
HEPA ต้องการ Face Velocity ที่เหมาะสม (≈ 0.45 m/s)
 • ลมมากเกิน →
- Turbulence
- ฝุ่นฟุ้ง
 • ลมน้อยเกิน →
- Dead zone
- ฝุ่นสะสม
👉 Balance ลม = HEPA ทำงานเต็มประสิทธิภาพ

4) คุมการไหลแบบ Laminar / Unidirectional  ใน Cleanroom
 • ต้องการ ลมเรียบ สม่ำเสมอ
 • ไม่มีวน (Recirculation)

ถ้าไม่ Balance:
 • ลมบางหัวแรง บางหัวอ่อน
 • เกิด Eddy / Swirl
 • ฝุ่นไม่ถูกพัดออกจากพื้นที่ทำงาน

5) คุมการรั่วผ่านประตู & Airlock Airlock ต้องอาศัย ΔP จากปริมาณลม
สถานะ ผล
ลม Balance ดี ประตูเปิด = ลมพัดออก
ลม Balance พัง ประตูเปิด = ฝุ่นดูดเข้า
👉 ห้องคลีนจำนวนมาก “พัง” เพราะ ลมไม่บาลานซ์ ไม่ใช่เพราะเครื่องไม่ดี

6) ลดปัญหาใช้งานจริง (Operation Problems) ถ้าลมไม่ Balance จะเจอ
 • ผู้ใช้งานบ่นลมแรง/ลมไม่ถึง
 • Condensation ที่ diffuser
 • เสียงลมดัง
 • พลังงานสูง แต่ผลลัพธ์ไม่ผ่าน

7) Balance ลม = เงื่อนไขหลักของ Commissioning ในการทดสอบ Cleanroom ต้องผ่าน
 • Airflow Volume (CFM / m³/h)
 • Room Pressure
 • Recovery Time
 • Particle Count

❌ ถ้าไม่ Balance ลม → ทดสอบอื่นไม่ต้องคุย

สรุปแบบสั้น 
Cleanroom ไม่ได้สะอาดเพราะ HEPA
แต่สะอาดเพราะ “ลมถูก Balance อย่างถูกต้อง”