การเลือกหัวจ่ายลม (Air Diffuser / Grille / Register)

รายละเอียดบทความ

หัวจ่ายลม (Air Diffuser / Grille / Register) มีหลายรูปแบบมาก และเวลาเลือกจริง

จะต้องดู ประเภทงาน + ฟังก์ชัน + รูปแบบการกระจายลม + ความเร็วลมที่ผู้อาศัยยอมรับได้

+ ระดับความสวยงามของพื้นที่

สรุปแบบใช้งานหน้างาน + วิธีเลือก + ข้อดีข้อเสีย ให้เป็น “เชิงวิศวกรรม + หน้างานจริง”
1. ประเภทหัวจ่ายลมที่พบในงานจริง

(A) Square / Round Ceiling Diffuser
ใช้กับ: ห้าง, สำนักงาน, โรงแรม, อาคารสำนักงาน, ห้องเรียน ฯลฯ
คุณสมบัติ
 • กระจายลมแบบ Radial / 360° / 4-way / 3-way / 2-way
 • ค่า Throw ไกลกว่าแบบ slot
 • เหมาะกับลมเย็นเสถียรและการผสมอากาศดี

ข้อดี
✔ สวยงาม
✔ ลมกระจายดี
✔ ทำงานร่วมกับ Plenum ได้ดี

ข้อเสีย
✖ ถ้าลมเย็นเกิน + ความชื้นสูง อาจ คอนเดนส์เกิดหยดน้ำ ผิวหัวจ่ายได้
—> ใช้คู่กับ: CAV, VAV, DOAS + FCU + AHU

(B) Slot Diffuser (Linear Slot)ใช้กับ: ห้องประชุม, โรงแรม, Lobby, พื้นที่ Premium
คุณสมบัติ
 • ดู “สวยและโมเดิร์น”
 • แบบยาวต่อเนื่อง
 • มักมี Deflector ปรับทิศทางลมได้

ข้อดี
✔ ความสวยงามสูง
✔ ติดร่วมกับฝ้าฉาบเรียบเนียน
✔ ลมไม่ปะทะคนโดยตรง

ข้อเสีย
✖ ค่า Throw ไม่ไกลเท่า Square
✖ ราคาสูงกว่า
✖ ต้องออกแบบปริมาณลมชัดเจนเหมาะกับ: งานตกแต่งระดับกลาง-สูง

(C) Jet Nozzle / High Induction Nozzle ใช้กับ: โกดังสูง, สนามบิน, โถงสูง 8–20m
คุณสมบัติ
 • Throw ไกลมาก
 • ใช้กับพื้นที่ High Ceiling

(D) Bar Grille / Linear Bar / Drum Type ใช้กับ: ห้าง, โรงงาน, โถงสูง, โรงยิม
คุณสมบัติ
 • เน้นทิศทางลมแบบเร่ง
 • สามารถใช้เป็น Supply / Return


(E) Return Air Grilleใช้กับ: ทุกงาน
แบบที่พบบ่อย
 • Eggcrate
 • Bar type
 • Perforated panel

ฟังก์ชัน:
 • ผสมอากาศกลับ AHU/FCU
 • ไม่มีแรงดันมากเหมือน Supply

(F) Louver / Intake Grille สำหรับ OA (Outside Air):
 • มีใบกันฝน
 • อาจมี Filter
 • อาจมี Damper ปรับปริมาณลม

2. วิธีการเลือกหัวจ่ายลม (เป็น Step)
ในการเลือกหัวจ่ายลม ต้องพิจารณา 6 ปัจจัยนี้:

STEP 1 : ประเภทพื้นที่ ถามก่อนว่าคือพื้นที่แบบไหน? พื้นที่ ควรเลือก
สำนักงาน Square / Slot
Lobby สูง Slot / Jet Nozzle
ห้องประชุม Slot / Square 3-Way
โรงงาน Jet Nozzle / Drum / Duct Direct
โรงแรม Slot / Linear
ห้องพักคน หลีกเลี่ยงลมปะทะ (Low velocity)

STEP 2 : ความสูงฝ้า (Ceiling Height) Height แนะนำ
2.6–3.0 m Square / Slot
3–6 m Square + High Induction>6 m Jet / Nozzle / Drum

STEP 3 : ความเร็วลมออก (Face Velocity) มาตรฐานที่ใช้กัน
ลมออกหัวจ่าย Velocity
คนไม่โดนลม 150–200 fpm
สำนักงาน 250–350 fpm
Warehouse 400–600 fpm
Jet Nozzle 800–1200 fpm
ห้องประชุม/ห้องทำงาน ต้องระวัง Draft

STEP 4 :Throw Distance
คือระยะที่ลมวิ่งจนความเร็วลดจนรับได้ เช่น สำนักงาน (comfort) ต้องต่ำกว่า 50 fpm ที่ปลาย Throw

STEP 5 : Acoustics (NC Level) ค่าความดังของลม เช่น
พื้นที่ NC
ห้องทำงาน NC 25–30
ห้องประชุม NC 20–25
โถง NC 35–40
โรงงาน NC ไม่ Critical

STEP 6: ความสวยงาม (Architectural)
Slot มีคะแนนสูงสุด

3. ตัวอย่างหน้างานจริง — Supply สำหรับ Office
เช่น ห้อง Office เพดาน 2.7m

โจทย์ต้องการ:
 • สวยงาม
 • ไม่มี Draft
 • ลมกระจายสม่ำเสมอ
เลือก:Square 4-Way + Plenum หรือ Slot Diffuser

4. ตัวอย่างหน้างาน — Lobby 2 ชั้นเพดาน 6m ต้องการ:เลือก Jet Nozzle
เหตุผล:
 • Throw Far
 • มี Adjust สนามลม
- ความผิดพลาดที่เจอหน้างานบ่อย
- เลือกหัวจ่ายที่ “ปะทะคนนั่ง” → คนบ่น หนาว/คอแห้ง
- ไม่มี insulation → หยดน้ำหัวจ่าย
- ออกแบบ Throw ไม่พอ → ห้องไม่เย็น
-  เลือกแบบสวยแต่แรงดันไม่ถึง → ลมไม่ออก
- ไม่เช็ค NC → ห้องประชุมมีเสียงลมรบกวน

💡 สรุปแบบสั้น
การเลือกหัวจ่ายลม ต้องตอบคำถาม 3 ข้อให้ได้ก่อน:
 1. พื้นที่ประเภทไหน
 2. เพดานสูงแค่ไหน
 3. ต้องการความสวยงามระดับไหนแล้วเช็คค่า:
➡ Throw
➡ Velocity
➡ NC
➡ Draft
➡ Condensation