สาระเล็กๆน้อยๆ ว่าด้วยเรื่องการระบายอากาศในระบบอุตสาหกรรม

รายละเอียดบทความ

สาระเล็กๆน้อยๆ  ว่าด้วยเรื่องการระบายอากาศในระบบอุตสาหกรรม

หลักการระบายอากาศ   

การระบายอากาศ เป็นมาตรการที่ถูกนำมาใช้เพื่อควบคุมความเข้มข้นของสารเคมีในสิ่งแวดล้อม

ในการทำงานทั้งชนิดที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพและชนิดที่เป็นอันตรายทางกาบภาพ (เช่น การระเบิด 

เพลิงไหม้) นอกจากนั้นการระบาย อากาศยังช่วยลดความร้อนซึ่งเป็นสาเหตุของความเหมื่อยล้า ความ

รู้สึกอึดอัดไม่สบายของคน ตลอดจนควบคุมปัญหา เรื่องกลิ่น ความชื้นและคุณภาพอากาศในอาคาร

การระบายอากาศ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 

1) การระบายอากาศแบบทั่วไป (General Exhaust Ventilation) หรืออาจเรียกว่า การระบายอากาศ

    เพื่อเจือจาง (Dilution Ventilation)  

2) การระบายอากาศเฉพาะที่ (Local Exhaust Ventilation)

การระบายอากาศแบบทั่วไป  การระบายอากาศประเภทนี้แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ 

1) การระบายอากาศโดยวิธีกล (Mechanism ventilation) และ 

2) การระบายอากาศแบบธรรมชาติ (Natural ventilation)

การระบายอากาศโดยวิธีกล เป็นวิธีการระบายอากาศที่ต้องอาศัยอุปกรณ์หรือเครื่องกล เช่น พัดลมช่วย

ให้อากาศเคลื่อนไหว หมุนเวียน ในขณะที่การระบายอากาศแบบธรรมชาติอาศัยธรรมชาติทำให้เกิดความดัน

บรรยากาศที่แตกต่างกันในสองพื้นที่ อากาศจึงเคลื่อนที่จากที่ซึ่งมีความดันบรรยากาศสูงไปยังที่ที่มีความดัน

บรรยากาศต่ำ

องค์ประกอบและหน้าที่ของระบบระบายอากาศเฉพาะที่                      

ระบบระบายอากาศเฉพาะที่ เป็นการออกแบบมาเพื่อรวบรวมสารปนเปื้อนที่แหล่ง หรือในกระบวนการผลิต ก่อนที่สารจะฟุ้ง

กระจายหรือระเหยขึ้นสู่อากาศในระดับหายใจของผู้ปฏิบัติงาน ดังนั้น ระบบระบายอากาศเฉพาะที่จึงมีมาตรการควบคุมสาร

ปนเปื้อนที่แหล่งที่มีประสิทธิภาพสูง และประหยัดพลังงานเนื่องจากมีอัตราการไหลออกสู่ภายนอกต่ำ จึงใช้พลังงานในการ

เคลื่อนที่อากาศต่ำ ซึ่งองค์ประกอบสำคัญในการระบายอากาศในโรงงานอุตสาหกรรม มีดังนี้

 - ฮูด (Hood)

 - ท่อนำอากาศ (Duct)

 - อุปกรณ์ทำความสะอาด (Air Cleaner)

 - พัดลม (Fan)

การออกแบบและเลือกฮูด

หลักสำคัญในการออกแบบระบบระบายอากาศ สามารถสรุปได้ ดังนี้

1.ออกแบบให้มีข้อต่อข้องอน้อยที่สุดเพื่อลดค่าการสูญเสียในท่อ

2.ใช้ค่าความเร็วในการดูดจับมลพิษที่เหมะสมเพื่อป้องกันการปั่นป่วนของสารมลพิษ

3.ออกแบบให้ความดันทางเข้าระบบและหน้าพัดลมมีค่าเป็นลบ และความดันหลังพัดลม

   มีค่าเป็นบวกเสมอ

หลักสำคัญในการพิจารณาเลือกแบบฮูดขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ดังนี้

1.ชนิดของสารมลพิษ

 ในกรณีที่สารมลพิษเป็นอนุภาค ชนิดของฮูดดูดอากาศที่ใช้สามารถดูดจับอนุภาคจากทาง

 ด้านล่างได้และจะทำให้ใช้พลังงานของระบบระบายอากาศลดลง  หรือกรณีที่สารมลพิษเป็น

 ไอของสารมีพา ฮูดที่ใช้ ควรมีการติดตั้ง ด้านข้างและมีทิศทางการไหลของอากาศ ไม่ผ่านอากาศ

 ที่หายใจ (Breathing Zone) เป็นต้น

2.ลักษณะงาน/ตำแหน่งที่พนักงานยืนทำงาน

       ฮูดที่ติดตั้งควรปิดคลุมแหล่งกำเนิดมลพิษ และไม่กีดขวางต่อการทำงานของผู้ปฏิบัติงาน

3.ความถี่/ระยะเวลาการทำงาน

  มีผลในการคำนวณปริมาณของมลพิษ และการใช้พลังงานในการทำงานของระบบ

4.ทิศทางการเคลื่อนที่ของอากาศ

  การเคลื่อนที่ของอนุภาคขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ เช่น ความเร็วอากาศที่หมุนเวียนรอบบริเวณ ซึ่ง

  จะมีผล ในการกำหนดความเร็วลมและลักษณะของฮูด

5.ความเร็วลมในการจับอนุภาค (Capture velocity) และความเร็วหน้าฮูด (Face velocity)